Yeni İnfaz Yasası değişiklikleri, 10. Yargı Paketi ile Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 10. Yargı Paketi ile birlikte Türk Ceza Kanunu’nda ve İnfaz Yasası’nda birtakım değişiklikler meydana gelmiştir. Bu değişiklikler 4 Haziran 2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. 10. Yargı Paketi başta İnfaz Kanunu olmak üzere birçok Kanun’da değişiklik meydana getirmiştir. Biz de yazımızda 10. Yargı Paketi ile birlikte Türk Ceza Kanunu ve İnfaz Yasası’nda meydana gelen değişiklikleri baz alarak ülkemizdeki infaz rejimini açıklamaya çalışacağız.
İçindekiler
İnfaz Kanunu Nedir? Neden Uygulanmaktadır?
5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (Yaygın adıyla: İnfaz Kanunu), ceza ve güvenlik tedbirlerine ilişkin infazları düzenlemeyi amaçlamaktadır (1. madde). Yani, ceza mahkemesinden eğer mahkumiyet kararı çıkmışsa ya da bir güvenlik tedbiri uygulanmasına karar verilmişse bu kararların nasıl uygulanacağı İnfaz Kanunu’nda düzenlenmiştir. Örneğin; bir suçtan dolayı hapis cezası ile cezalandırılan sanığın hangi koşullarda cezalandırılacağı İnfaz Kanunu’na göre belirlenir.
Kanunun 3. maddesine göre İnfaz Kanunu’nun uygulanmasındaki temel amaç toplum güvenliğini sağlamak, suç işleyen kişinin yeniden suç işlemesini önlemek, hükümlüyü topluma kazandırmak ve topluma kazandırırken sosyal sorumluluk bilincini aşılamaktır.
İnfaz Kanunu’nun 4.maddesine göre mahkumiyet kararı kesinleşmeden, ceza infaz olunamaz. Yani bir kişinin infaz edilebilmesi için mahkeme kararının kesinleşmesi gerekmektedir.
İnfaz Kanunu, ülkemizde sürekli bir şekilde, özellikle “af yasası” adı altında değişmekte, bu değişiklikler toplumda kafa karışıklığı yaratmaktadır. Hatta uygulamada olan avukat, hakim ve savcılar bile bu değişiklikleri yakalamakta zorlanmaktadırlar. Biz de yazımızda bu değişiklikleri somut bir şekilde, detaylıca açıklayacağız.
Ceza Hukuku alanında merak ettiğiniz konular hakkında da bilgi sahibi olmak isterseniz, ilgili kategorimize göz atabilirsiniz.
10. Yargı Paketi Öncesi ve Sonrası Türk Hukukunda İnfaz Rejimi
İnfaz rejiminde yapılan değişiklikleri anlaşılabilir bir şekilde açıklayabilmek için, değişiklikten önceki haliyle kıyaslamak çok faydalı olacaktır. 10. Yargı Paketi, infaz rejimini yeniden düzenlemek için 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) ve 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da (İnfaz Kanunu) birtakım değişikliklere gitmiştir. Bu değişikliklerin tamamı aşağıda detaylıca açıklanmıştır.
Türk Ceza Kanunu’nda Yapılan Değişiklikler
a. TCK’nin 35. Maddesinin İkinci Fıkrası Değiştirilmiştir.
Önceden ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren bir suça teşebbüs eden failler 13 ila 20 yıl arası hapisle cezalandırılırken, yeni değişiklikle birlikte 14 ila 21 yıl arası hapisle cezalandırılacaklardır. Müebbet hapis gerektiren suçlara teşebbüs edenler ise önceden 9 ila 15 yıl arası hapisle cezalandırılırken artık 10 ila 18 yıl arası hapisle cezalandırılacaklardır. Yani ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası (örneğin; kasten öldürmenin kadına karşı işlenmesi) ve müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda (örneğin; kasten öldürmenin basit halinin işlenmesi) teşebbüsün cezası artırılmıştır.
b. TCK’nin 86. Maddesinin Birinci ve İkinci Fıkrası Değiştirilmiştir.
TCK’nin 86. maddesi kasten yaralama suçunu düzenlemektedir. Eskiden kasten yaralama suçunun basit halinin cezası bir yıl ila üç yıl arası iken, yeni gelen düzenlemeyle 1 yıl 6 ay ila 3 yıl arasına çıkartılmıştır. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise kasten yaralamanın, basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek hali düzenlenmiştir.
Kasten yaralamanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde olması halinde eskiden faile 4 ay ile 1 yıl arası hapis cezası verilmekteydi. Yeni yapılan değişiklikle bu suçun cezası 6 ay ila 1 yıl arasına çıkartılmıştır. İlgili maddenin devamında ise suçun kadına karşı işlenmiş hali düzenlenmiştir. Basit tıbbi müdahale ile kadına karşı kasten yaralama suçunun cezası eskiden en az 6 ay iken, yeni değişiklikle birlikte en az 9 aya çıkartılmıştır.
c. TCK’nin 87. Maddesi Değiştirilmiştir.
TCK’nin 87. maddesi neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamayı düzenlemektedir. Kasten yaralama fiili eğer yaralanan kişide kalıcı bir hasara yol açmışsa (detaylar için TCK 87’nin birinci fıkrasına bakılabilir) bu suç söz konusu olur. Eskiden bu suçta faile verilecek ceza 3 yıldan az olamazken yeni düzenlemeyle birlikte faile en az 4 yıl ceza verilmelidir. Eğer kasten yaralama suçu sonucu mağdurun vücudunda bir kemik kırığı meydana gelmişse faile eskiden en az 5 sene hapis cezası verilirken, yeni değişikliklerle birlikte en az 6 sene hapis cezası verilmelidir.
Kasten yaralama sonucu eğer ölüm meydana gelmişse, 87. maddenin birinci fıkrasındaki durumun varlığında eskiden faile 8 ila 12 yıl arası hapis cezası verilirdi. Yeni düzenlemelerle birlikte faile 10 ila 14 yıl arası hapis cezası verilmelidir. Kasten yaralama sonucu yine ölüm meydana gelmiş ancak bu sefer 87.maddenin 2.fıkrasındaki durum mevcut olmuşsa, eskiden faile 10 ila 14 yıl arası hapis cezası verilirken, yeni düzenleme ile birlikte 14 ila 18 yıl arası hapis cezası verilmelidir.
d. TCK’nin 106. Maddesi Değiştirilmiştir.
TCK’nin 106. maddesi tehdit suçunu düzenlemektedir. Malvarlığından bahisle tehdit suçunun cezası eskiden mağdurun şikayeti üzerine 6 ay hapis cezası veya adli para cezası iken, yeni düzenlemeyle birlikte faile 2 ay ila 6 ay arası hapis veya adli para cezası verilmelidir. Nitelikli tehdit suçunda (örneğin tehdit suçunun silahla işlenmesi), eskiden faile 2 ila 5 yıl arası hapis cezası verilirken yeni düzenlemeyle faile 2 ila 7 yıl arası hapis cezası verilmelidir.
Adli Para Cezası hakkında da bilgi sahibi olmak isterseniz, ilgili içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz.
e. TCK’nin 179. Maddesi Değiştirilmiştir.
Türk Ceza Kanunu’nun 179. maddesi trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu düzenlemektedir. 179.maddenin ikinci fıkrasına göre ulaşım araçlarındaki kişilerin hayatını, sağlığını veya malvarlığını tehlikeye atan faile eskiden 3 ay ila 2 yıl arası hapis cezası verilirken yeni yapılan değişikliklerle birlikte 4 ay ila 2 yıl arası hapis cezası verilmelidir. Aynı maddenin 3.fıkrasında ise alkol veya uyuşturucu madde etkisinde araç kullanmanın cezası düzenlenmiştir. Eskiden bu suçun cezası 3 ay ila 2 yıl arası hapis cezası iken yeni düzenlemeyle 6 ay ila 2 yıl arası hapis cezasına çıkartılmıştır.
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da (İnfaz Kanunu) Yapılan Değişiklikler
a. Denetimli Serbestlikte Yapılan Değişiklikler
Açık cezaevinde ya da çocuk eğitim evinde bulunan hükümlünün koşullu salıverilmesine bir yıldan az süre kalmışsa hakkında denetimli serbestlik hükümleri uygulanabilir. Ancak yeni getirilen düzenleme ile hükümlünün bu haktan yararlanabilmesi için hapishanede geçirmesi gereken sürenin en az onda birini hapishanede geçirmiş olması gerekmektedir. Eskiden böyle bir şart yoktu.
Denetimli Serbestlik konusu hakkında daha fazla bilgi almak isterseniz, ilgili içeriğimize göz atabilirsiniz.
b. Tekerrür Hükümlerine İlişkin Yapılan Değişiklikler
Kanun’un eski halinde ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlü koşullu salıvermeden yararlanamazken yeni düzenlemeyle beraber hakkında ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlü koşullu salıvermeden yararlanabilecektir. Yani 108.maddenin 3.fıkrasına göre ilk defa tekerrür uygulanan hükümlü ile ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlü arasında bir fark kalmamıştır. İnfaz Kanunu’nun 108.maddesinin 1.fıkrasına göre, ikinci defa hakkında tekerrür hükümleri uygulanan hükümlü eğer;
- Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının 39 yılını
- Müebbet hapis cezasının 33 yılını
- Birden fazla süreli hapis cezası almışsa en fazla 32 yılını
- Bir defa süreli hapis cezası almışsa aldığı cezanın üçte ikisini hapisteyken iyi halli bir şekilde geçirmişse artık koşullu salıverme hükümlerinden yararlanabilecektir.
Tekerrür nedeniyle hükümlünün koşullu salıverme süresine eklenecek olan miktar, İnfaz Kanunu’nun 108.maddesinin 2.fıkrası gereğince tekerrüre esas alınmış olan cezanın en ağırından fazla olamaz. Ancak yeni gelen düzenlemeyle birlikte ikinci kez tekerrür hükümleri uygulanan hükümlü bu maddeden yararlanamayacaktır.
c. Özel İnfaz Usullerinde Yapılan Değişiklikler:
İnfaz Kanunu’nun 110.maddesine göre özel infaz usulleri ‘’gece vakti infaz, hafta sonu infaz ve evde (konutta) infazdır’’. Bu infazların uygulanmasında da birtakım değişiklikler yapılmıştır.
- Üç yıldan az süreli kasten işlenen suçlardaki infaz rejimi: Kasten suç işlemiş ve hakkında üç yıldan az süreli hapis cezası kararı verilmiş hükümlü, İnfaz hakiminin takdirine bağlı olarak her hafta Cuma 19.00 – Pazar 19.00 arasını veya hafta içi her gün 19.00-07.00 arasını hapiste geçirebilir. Kanun koyucu burada iki farklı hal öngörmüştür. İlk durumda, hükümlü sadece hafta sonunu hapiste geçirecekken, ikinci durumda ise hafta içi saat 19.00’da hapse girecek ve sabah 07.00’de çıkacaktır. Aynı günün akşamı saat 19.00’da tekrar girecektir. Hafta sonu ise hapse girmeyecektir.
- Beş yıldan az süreli taksirle işlenen suçlardaki infaz rejimi: Yukarıdaki hususlar, beş yıldan az süreli taksirle işlenen suçlar için de geçerlidir (örneğin; taksirle yaralama). Ancak taksirle öldürme suçu bu maddenin istisnasıdır ve taksirle öldürme suçunun hükümlüsüne bu fıkra uygulanmaz.
- Konutta infaz hallerinde yapılan değişiklikler: Kadın, çocuk ya da 65 yaş üstü kişiler 3 yıl veya daha az hapis cezası almışlarsa cezalarını konutta çekebilirler. Bu süre 70 yaşını dolduranlar için 4 yıl, 75 yaşını dolduranlar için 5 yıl, 80 yaşını dolduranlar için ise 6 yıldır. Bunun kararı yine infaz hakimi tarafından verilir.
Yine, hapis cezası almış ya da adli para cezasına mahkum edilmiş hükümlülerin hastalık veya diğer sair sebeplerden ötürü hapiste kalmaları uygun bulunmazsa infaz hakiminin takdirine bağlı olarak bu kişiler hakkında konutta infaza karar verilebilir. Eğer hükümlünün iyileştiği tespit edilir ve hapiste kalması elverişli hale gelirse konutta infaz kararı, infaz hakimi tarafından kaldırılır. 10 yıldan fazla ceza almış hükümlüler ise elektronik cihaz yoluyla takip edilirler. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almış hükümlülere bu madde uygulanmaz.
Yeni İnfaz Yasası değişiklikleri ile ilgili yaşadığınız hukuki problemlerle ilgili profesyonel hukuki desteğe ihtiyaç duyuyorsanız, o halde Burak Temizer Hukuk Büromuzun deneyimli İstanbul ceza avukatı kadrosundan destek alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yeni İnfaz Düzenlemesi, Geçmiş Suçlara da Uygulanır Mı?
Kural olarak suçu işleyen fail, suçu işlediği tarihteki kanuna göre yargılanır ve infaz hükmü verilir. Dolayısıyla kural olarak yeni infaz düzenlemesinin geçmiş suçlara uygulanması mümkün değildir. Ancak TCK’nın 7.maddesine göre kanun, fail lehine geriye yürür. Yani, eğer hükümlünün lehine yeni bir düzenleme yapılmış ise, hükümlü yeni değişikliklerden yararlanır. Yeni infaz düzenlenmesinin geçmiş suçlara uygulanabilmesinin istisnası budur. Eğer aleyhine bir düzenleme yapılmışsa, hükümlüye bu düzenleme uygulanamayacaktır.
Kadın, Çocuk Veya Yaşlılar İçin Özel İnfaz Düzenlemeleri Getirildi Mi?
Evet. Kadın, çocuk ya da 65 yaş üstü kişiler 3 yıl veya daha az hapis cezası almışlarsa cezalarını konutta çekebilirler. Bu süre 70 yaşını dolduranlar için 4 yıl, 75 yaşını dolduranlar için 5 yıl, 80 yaşını dolduranlar için ise 6 yıldır. Bunun kararı yine infaz hakimi tarafından verilir.
Yeni Düzenlemeyle Birlikte Cezanın Tamamının Evde İnfazı Mümkün Mü?
Kadın, çocuk ya da 65 yaş üstü kişiler 3 yıl veya daha az hapis cezası almışlarsa cezalarını konutta çekebilirler. Bu süre 70 yaşını dolduranlar için 4 yıl, 75 yaşını dolduranlar için 5 yıl, 80 yaşını dolduranlar için ise 6 yıldır. Bunun kararı yine infaz hakimi tarafından verilir. Yine, hapis cezası almış ya da adli para cezasına mahkum edilmiş hükümlülerin hastalık veya diğer sair sebeplerden ötürü hapiste kalmaları uygun bulunmazsa infaz hakiminin takdirine bağlı olarak bu kişiler hakkında konutta infaza karar verilebilir. Ağırlaştırılmış müebbet hapisle cezalandırılmış kişilerin konutta infazı mümkün değildir.
Yeni İnfaz Düzenlemesi Ne Zaman Yürürlüğe Girdi? Geçiş Süreci Nasıl İşleyecek?
Yeni infaz düzenlemesi 4 Haziran 2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. 4 Haziran 2025 tarihinden itibaren suç işleyen ve ceza alan hükümlülere yeni düzenlemeler uygulanacaktır. Ancak 4 Haziran 2025 tarihinden önce suç işlemiş hükümlülere kural olarak eski düzenlemeler uygulanır. Eğer yeni düzenlemede lehine bit hüküm mevcutsa, lehine olan hüküm uygulanır.
MEHMET KIŞLIK
